Simge
New member
“Doktor İngilizcesi” Diye Bir Şey Var ve Çoğu Zaman Felaket
Şunu peşin peşin söyleyeyim: Türkiye’de “doktor İngilizcesi” diye ayrı bir tür oluştu ve bu türün büyük kısmı ya yapay, ya ruhsuz, ya da düpedüz hatalı. Makale, epikriz, case report, mail, hatta WhatsApp mesajı… Hepsinde aynı hava: Şişirilmiş cümleler, anlamsız jargon, Google Translate kokusu ve “yeter ki karşı taraf beni zeki sansın” kaygısı.
Bu başlıkta “Doktor İngilizcesi nasıl yazılır?” diye soruyoruz ama bence önce şu soruyu sormamız gerekiyor:
“Biz gerçekten İngilizce yazmayı mı öğrenmek istiyoruz, yoksa İngilizceyle statü mü devşiriyoruz?”
İngilizce Bilmek Değil, İngilizce Poz Kesmek
Birçok doktorda gördüğüm şey şu: İngilizce; iletişim için değil, “seviye göstermek” için kullanılıyor.
- Makale yazarken: “Basit yazarsam sanki cahilmişim gibi görünürüm” korkusu.
- Sunum hazırlarken: “Slide ne kadar dolu, cümleler ne kadar uzun olursa o kadar akademik durur” zannı.
- Hastayla yurtdışında konuşurken: Basit “plain English” yerine, kafasında yankılanan kırık dökük tıp terimlerini ardı ardına dizme çabası.
Sonuç?
- Ne tam anlaşılır,
- Ne akıcı,
- Ne de gerçekten bilimsel bir metin ortaya çıkıyor.
“Doktor İngilizcesi” dediğimiz şey çoğu zaman şundan ibaret:
Türkçe düşün → Kafanda akademik tınlayan bir cümle kur → Bunu kelime kelime İngilizceye çevir → Araya üç tane Latin kökenli kelime sıkıştır → Bitti san.
Peki gerçekten bitti mi? Yoksa sadece karşındakine işkence mi etmiş oldun?
Strateji Odaklı Erkek Bakışı: Yayın, Skor, İmaj
Genelleme yapmanın riskli olduğunu biliyorum ama sahadan gözlem de şu:
Toplumsal rollerin etkisiyle, birçok erkek doktor İngilizceyi daha çok strateji ve kariyer aracı olarak görüyor.
- “Bu cümleyi böyle kurarsam daha ‘smart’ durur.”
- “Şu kelimeyi kullanırsam hakem beni daha akademik sanır.”
- “Şu kalıbı eklersem CV’de havalı görünür.”
Yani odak nokta çoğu zaman:
Cümlenin anlaşılması değil, cümlenin “güçlü izlenim bırakması”.
Bu stratejik bakış tamamen kötü mü? Hayır.
Avantajı:
- Hedefe odaklı; yayın çıksın, kabul gelsin, etki faktörü yükselsin.
- Problem çözme refleksi; “Nasıl rewrite edersem rejected olmaz?” diye düşünüyor.
Ama dezavantajı çok net:
- Okuyucuyu unutan,
- Hastayı tamamen dışarıda bırakan,
- Dilin ruhunu hiçe sayan,
- “Gösterişçi, yapay ve şişkin” metinler üretiyor.
Bir de soralım:
İngilizce yazarken stratejiye bu kadar gömülmek, bilimin özüne ihanet değil mi?
Bilim, gösterişten çok açıklık, sadelik ve doğruluk istemiyor mu?
Empati Odaklı Kadın Bakışı: Anlaşılmak mı, Onay Almak mı?
Gelelim diğer tarafa… Yine toplumsal rollerin etkisiyle, birçok kadın doktor İngilizceyi daha çok iletişim ve ilişki kurma aracı olarak kullanma eğiliminde.
- “Hakem ne hisseder, bu cümleyi böyle söylersem kaba mı olur?”
- “Hasta bunu okuduğunda korkar mı, endişelenir mi?”
- “Ekip arkadaşım bu maili nasıl algılar?”
Bu empatik yaklaşımın inanılmaz güçlü yönleri var:
- Metin daha insani, daha akıcı, daha anlaşılır oluyor.
- Özellikle hasta bilgilendirme metinlerinde ve uluslararası ekip yazışmalarında ciddi bir kalite farkı yaratıyor.
Ama işin karanlık bir yüzü de var:
- “Aman yanlış anlamasınlar” kaygısıyla fazla yumuşatılmış,
- Gereğinden fazla özür dileyen,
- Gerektiği kadar net ve keskin olmayan cümleler.
Yani:
Empati var, ama bazen fazlası özerklik kaybına dönüşüyor.
Soru şu:
**Bilimsel bir metinde bu kadar çekingen olmak, bilginin gücünü törpülemiyor mu?
Eleştiriden kaçınmak uğruna, ifade netliğini feda etmek ne kadar doğru?
Gerçek Sorun: Kimin İçin Yazdığını Unutmak
“Doktor İngilizcesi nasıl yazılır?” sorusunun bence en kritik noktası:
Kime yazıyorsun?
- Hakeme mi?
- Uluslararası meslektaşa mı?
- Hastaya mı?
- Kongredeki meslektaşlara mı?
Çoğu metinde şunu görüyorum:
- Hedef kitle flu,
- Dil seviyesi karmakarışık,
- Bir yerde hardcore jargon, bir yerde lise seviyesinde cümle.
Örnek:
Hasta için yazılması gereken bir bilgilendirme metni, neredeyse makale diliyle yazılıyor.
Makale ise tamamen “konuşma dili”ne kayıyor.
İyi bir doktor İngilizcesi:
- Kim için yazıldığını bilir,
- Ona göre kelime ve cümle seçer,
- Ne kendi egosuna, ne de başkasının beklentisine esir olur.
Peki bizde ne oluyor?
Çoğunlukla bu:
“Ben kendimi zeki gösteren bir İngilizce yazayım, gerisi önemli değil.”
Şablon Köleliği: “As Described Previously…” Nesli
Forumda dürüst olalım: Hepimiz aynı cümleleri kullanmaktan bıkmadık mı?
- “As previously reported in the literature…”
- “To the best of our knowledge…”
- “Further studies are warranted…”
Bunlar elbette yanlış değil, ama sorun şu:
Hiç düşünmeden, anlamını sindirmeden, sadece “böyle yazılır” diye kopyalanıyor.
- Erkekler bunu “stratejik ifade” diye kullanıyor: “Hakem böyle kalıpları sever.”
- Kadınlar “kabul gören, kimseyi rahatsız etmeyen” güvenli alan olarak tercih ediyor.
Sonuçta ortaya şu çıkıyor:
- Kişiliksiz,
- Aynılaşmış,
- Sıradanlığın bile altına düşen,
- Herkesin yazmış gibi göründüğü bir metin denizi.
Şu soruyu sormak gerekmez mi:
Biz gerçekten yazıyor muyuz, yoksa sadece şablon dolduran “İngilizce sekreter”e mi dönüşüyoruz?
Peki “Doğru” Doktor İngilizcesi Nasıl Olmalı?
Eleştirdik, gömdük, dağıttık. İyi de, ne yapacağız?
Gerçek anlamda iyi bir “doktor İngilizcesi”:
- Net olur: Uzun cümle değil, açık cümle değerlidir.
- Doğru olur: Gramer gösteriş için değil, anlamı berraklaştırmak için kullanılır.
- Amaç odaklı olur: Makale diliyle hasta bilgilendirme yazılmaz; mail diliyle case report yazılmaz.
- İnsan içerir: Bilimsel soğuklukla değil, saygılı ve dürüst bir üslupla yazılır.
- Ego değil etik taşır: “Beni zeki görecekler mi?” yerine “Beni doğru anlayacaklar mı?” sorusuna odaklanır.
Stratejik, problem çözme odaklı erkek bakışı burada işe yarayabilir:
- Metni hakem, yayın, kariyer açısından optimize eder.
Empatik, insan odaklı kadın bakışı da hayati:
- Metni anlaşılır, nazik, insana dokunan hale getirir.
Gerçek ustalık, bu iki yaklaşımı çatıştırmak yerine birleştirmekte.
- Ne sadece soğuk, mekanik, duvar gibi yazılar…
- Ne de aşırı yumuşak, dağınık, kararsız metinler…
Forum İçin Birkaç Rahatsız Edici Soru
Şimdi gelelim bu başlığı alevlendirecek sorulara:
- Biz doktorken İngilizce yazmayı gerçekten öğreniyor muyuz, yoksa “öğreniyormuş gibi yapmayı” mı öğreniyoruz?
- Yayın yapmak uğruna, anlaşılır ve samimi dili feda etmek mesleki dürüstlüğe aykırı değil mi?
- “Doktor İngilizcesi” diye ayrı bir üslup yaratmak, aslında toplumdan ve hastadan kopmanın dildeki yansıması olabilir mi?
- Erkek doktorların “stratejik” dili ile kadın doktorların “empatik” dili bir araya gelse, ortaya çok daha güçlü metinler çıkmaz mı? Yoksa biz hâlâ cinsiyet kalıplarına sıkışıp gerçek potansiyeli mi harcıyoruz?
- En sert soru:
İngilizce yazarken derdimiz “anlaşılmak” mı, yoksa “üstün görünmek” mi?
Son Söz: İngilizce Değil, Zihniyet Sorunu
“Doktor İngilizcesi nasıl yazılır?” sorusunun cevabı aslında teknikten önce zihniyette gizli.
Dil kursu, gramer kitabı, TOEFL skoru, hepsi bir yere kadar.
Eğer:
- Kime yazdığını biliyorsan,
- Egonun değil, bilginin konuşmasına izin veriyorsan,
- Hem stratejik hem empatik olmayı başarabiliyorsan,
- Kopyala-yapıştır kalıplara değil, kendi net düşüncene güveniyorsan…
İşte o zaman “doktor İngilizcesi” diye dalga geçilen şey değil, gerçekten doktorun kalitesini yansıtan bir İngilizce ortaya çıkıyor.
Şimdi top forumda:
Sizce biz bu işi gerçekten biliyor muyuz, yoksa yıllardır birbirimizi süslü ama boş cümlelerle mi kandırıyoruz?
Şunu peşin peşin söyleyeyim: Türkiye’de “doktor İngilizcesi” diye ayrı bir tür oluştu ve bu türün büyük kısmı ya yapay, ya ruhsuz, ya da düpedüz hatalı. Makale, epikriz, case report, mail, hatta WhatsApp mesajı… Hepsinde aynı hava: Şişirilmiş cümleler, anlamsız jargon, Google Translate kokusu ve “yeter ki karşı taraf beni zeki sansın” kaygısı.
Bu başlıkta “Doktor İngilizcesi nasıl yazılır?” diye soruyoruz ama bence önce şu soruyu sormamız gerekiyor:
“Biz gerçekten İngilizce yazmayı mı öğrenmek istiyoruz, yoksa İngilizceyle statü mü devşiriyoruz?”
İngilizce Bilmek Değil, İngilizce Poz Kesmek
Birçok doktorda gördüğüm şey şu: İngilizce; iletişim için değil, “seviye göstermek” için kullanılıyor.
- Makale yazarken: “Basit yazarsam sanki cahilmişim gibi görünürüm” korkusu.
- Sunum hazırlarken: “Slide ne kadar dolu, cümleler ne kadar uzun olursa o kadar akademik durur” zannı.
- Hastayla yurtdışında konuşurken: Basit “plain English” yerine, kafasında yankılanan kırık dökük tıp terimlerini ardı ardına dizme çabası.
Sonuç?
- Ne tam anlaşılır,
- Ne akıcı,
- Ne de gerçekten bilimsel bir metin ortaya çıkıyor.
“Doktor İngilizcesi” dediğimiz şey çoğu zaman şundan ibaret:
Türkçe düşün → Kafanda akademik tınlayan bir cümle kur → Bunu kelime kelime İngilizceye çevir → Araya üç tane Latin kökenli kelime sıkıştır → Bitti san.
Peki gerçekten bitti mi? Yoksa sadece karşındakine işkence mi etmiş oldun?
Strateji Odaklı Erkek Bakışı: Yayın, Skor, İmaj
Genelleme yapmanın riskli olduğunu biliyorum ama sahadan gözlem de şu:
Toplumsal rollerin etkisiyle, birçok erkek doktor İngilizceyi daha çok strateji ve kariyer aracı olarak görüyor.
- “Bu cümleyi böyle kurarsam daha ‘smart’ durur.”
- “Şu kelimeyi kullanırsam hakem beni daha akademik sanır.”
- “Şu kalıbı eklersem CV’de havalı görünür.”
Yani odak nokta çoğu zaman:
Cümlenin anlaşılması değil, cümlenin “güçlü izlenim bırakması”.
Bu stratejik bakış tamamen kötü mü? Hayır.
Avantajı:
- Hedefe odaklı; yayın çıksın, kabul gelsin, etki faktörü yükselsin.
- Problem çözme refleksi; “Nasıl rewrite edersem rejected olmaz?” diye düşünüyor.
Ama dezavantajı çok net:
- Okuyucuyu unutan,
- Hastayı tamamen dışarıda bırakan,
- Dilin ruhunu hiçe sayan,
- “Gösterişçi, yapay ve şişkin” metinler üretiyor.
Bir de soralım:
İngilizce yazarken stratejiye bu kadar gömülmek, bilimin özüne ihanet değil mi?
Bilim, gösterişten çok açıklık, sadelik ve doğruluk istemiyor mu?
Empati Odaklı Kadın Bakışı: Anlaşılmak mı, Onay Almak mı?
Gelelim diğer tarafa… Yine toplumsal rollerin etkisiyle, birçok kadın doktor İngilizceyi daha çok iletişim ve ilişki kurma aracı olarak kullanma eğiliminde.
- “Hakem ne hisseder, bu cümleyi böyle söylersem kaba mı olur?”
- “Hasta bunu okuduğunda korkar mı, endişelenir mi?”
- “Ekip arkadaşım bu maili nasıl algılar?”
Bu empatik yaklaşımın inanılmaz güçlü yönleri var:
- Metin daha insani, daha akıcı, daha anlaşılır oluyor.
- Özellikle hasta bilgilendirme metinlerinde ve uluslararası ekip yazışmalarında ciddi bir kalite farkı yaratıyor.
Ama işin karanlık bir yüzü de var:
- “Aman yanlış anlamasınlar” kaygısıyla fazla yumuşatılmış,
- Gereğinden fazla özür dileyen,
- Gerektiği kadar net ve keskin olmayan cümleler.
Yani:
Empati var, ama bazen fazlası özerklik kaybına dönüşüyor.
Soru şu:
**Bilimsel bir metinde bu kadar çekingen olmak, bilginin gücünü törpülemiyor mu?
Eleştiriden kaçınmak uğruna, ifade netliğini feda etmek ne kadar doğru?
Gerçek Sorun: Kimin İçin Yazdığını Unutmak
“Doktor İngilizcesi nasıl yazılır?” sorusunun bence en kritik noktası:
Kime yazıyorsun?
- Hakeme mi?
- Uluslararası meslektaşa mı?
- Hastaya mı?
- Kongredeki meslektaşlara mı?
Çoğu metinde şunu görüyorum:
- Hedef kitle flu,
- Dil seviyesi karmakarışık,
- Bir yerde hardcore jargon, bir yerde lise seviyesinde cümle.
Örnek:
Hasta için yazılması gereken bir bilgilendirme metni, neredeyse makale diliyle yazılıyor.
Makale ise tamamen “konuşma dili”ne kayıyor.
İyi bir doktor İngilizcesi:
- Kim için yazıldığını bilir,
- Ona göre kelime ve cümle seçer,
- Ne kendi egosuna, ne de başkasının beklentisine esir olur.
Peki bizde ne oluyor?
Çoğunlukla bu:
“Ben kendimi zeki gösteren bir İngilizce yazayım, gerisi önemli değil.”
Şablon Köleliği: “As Described Previously…” Nesli
Forumda dürüst olalım: Hepimiz aynı cümleleri kullanmaktan bıkmadık mı?
- “As previously reported in the literature…”
- “To the best of our knowledge…”
- “Further studies are warranted…”
Bunlar elbette yanlış değil, ama sorun şu:
Hiç düşünmeden, anlamını sindirmeden, sadece “böyle yazılır” diye kopyalanıyor.
- Erkekler bunu “stratejik ifade” diye kullanıyor: “Hakem böyle kalıpları sever.”
- Kadınlar “kabul gören, kimseyi rahatsız etmeyen” güvenli alan olarak tercih ediyor.
Sonuçta ortaya şu çıkıyor:
- Kişiliksiz,
- Aynılaşmış,
- Sıradanlığın bile altına düşen,
- Herkesin yazmış gibi göründüğü bir metin denizi.
Şu soruyu sormak gerekmez mi:
Biz gerçekten yazıyor muyuz, yoksa sadece şablon dolduran “İngilizce sekreter”e mi dönüşüyoruz?
Peki “Doğru” Doktor İngilizcesi Nasıl Olmalı?
Eleştirdik, gömdük, dağıttık. İyi de, ne yapacağız?
Gerçek anlamda iyi bir “doktor İngilizcesi”:
- Net olur: Uzun cümle değil, açık cümle değerlidir.
- Doğru olur: Gramer gösteriş için değil, anlamı berraklaştırmak için kullanılır.
- Amaç odaklı olur: Makale diliyle hasta bilgilendirme yazılmaz; mail diliyle case report yazılmaz.
- İnsan içerir: Bilimsel soğuklukla değil, saygılı ve dürüst bir üslupla yazılır.
- Ego değil etik taşır: “Beni zeki görecekler mi?” yerine “Beni doğru anlayacaklar mı?” sorusuna odaklanır.
Stratejik, problem çözme odaklı erkek bakışı burada işe yarayabilir:
- Metni hakem, yayın, kariyer açısından optimize eder.
Empatik, insan odaklı kadın bakışı da hayati:
- Metni anlaşılır, nazik, insana dokunan hale getirir.
Gerçek ustalık, bu iki yaklaşımı çatıştırmak yerine birleştirmekte.
- Ne sadece soğuk, mekanik, duvar gibi yazılar…
- Ne de aşırı yumuşak, dağınık, kararsız metinler…
Forum İçin Birkaç Rahatsız Edici Soru
Şimdi gelelim bu başlığı alevlendirecek sorulara:
- Biz doktorken İngilizce yazmayı gerçekten öğreniyor muyuz, yoksa “öğreniyormuş gibi yapmayı” mı öğreniyoruz?
- Yayın yapmak uğruna, anlaşılır ve samimi dili feda etmek mesleki dürüstlüğe aykırı değil mi?
- “Doktor İngilizcesi” diye ayrı bir üslup yaratmak, aslında toplumdan ve hastadan kopmanın dildeki yansıması olabilir mi?
- Erkek doktorların “stratejik” dili ile kadın doktorların “empatik” dili bir araya gelse, ortaya çok daha güçlü metinler çıkmaz mı? Yoksa biz hâlâ cinsiyet kalıplarına sıkışıp gerçek potansiyeli mi harcıyoruz?
- En sert soru:
İngilizce yazarken derdimiz “anlaşılmak” mı, yoksa “üstün görünmek” mi?
Son Söz: İngilizce Değil, Zihniyet Sorunu
“Doktor İngilizcesi nasıl yazılır?” sorusunun cevabı aslında teknikten önce zihniyette gizli.
Dil kursu, gramer kitabı, TOEFL skoru, hepsi bir yere kadar.
Eğer:
- Kime yazdığını biliyorsan,
- Egonun değil, bilginin konuşmasına izin veriyorsan,
- Hem stratejik hem empatik olmayı başarabiliyorsan,
- Kopyala-yapıştır kalıplara değil, kendi net düşüncene güveniyorsan…
İşte o zaman “doktor İngilizcesi” diye dalga geçilen şey değil, gerçekten doktorun kalitesini yansıtan bir İngilizce ortaya çıkıyor.
Şimdi top forumda:
Sizce biz bu işi gerçekten biliyor muyuz, yoksa yıllardır birbirimizi süslü ama boş cümlelerle mi kandırıyoruz?